Programma 4: Sociaal domein

Missie

Terug naar navigatie - Programma 4: Sociaal domein - Missie

Het Sociaal Domein is een breed en complex werkveld.  Variërend van opgaven rondom opvoeden en opgroeien, inkomen, werk, wonen, welzijn en zorg. Alle inwoners doen mee, tellen mee en dragen bij aan een gezonde en veerkrachtige gemeenschap. We gaan uit van eigen kracht en ondersteuning vanuit vrij toegankelijke, algemene voorzieningen. Een maatwerkvoorziening op grond van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en/of Participatiewet zetten we in als dat nodig is. Om te zorgen dat ondersteuning ook op de langere termijn beschikbaar blijft voor de inwoners die het nodig hebben is een proces van duurzame verandering van houding en gedrag noodzakelijk. De ingezette koers van transformatie van curatief (oplossen van) naar preventief (voorkomen dat) zetten we door.  Duurzaamheid, betaalbaarheid en toegankelijkheid blijven belangrijke aandachtspunten in het sociaal domein.

1 Product Meedoen

Wat wil de raad bereiken?

Terug naar navigatie - 1 Product Meedoen - Wat wil de raad bereiken?

Het hebben van een baan is de beste manier om financieel onafhankelijk te zijn.

Terug naar navigatie - 1 Product Meedoen - Wat wil de raad bereiken? - Het hebben van een baan is de beste manier om financieel onafhankelijk te zijn.

Een baan biedt structuur, persoonlijke ontwikkeling en sociaal contact. De gemeente wil dat zoveel mogelijk inwoners toegang hebben tot werk dat aansluit op hun behoeften en talenten, juist ook als zij een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Ons doel is dat alle inwoners van Cranendonck in hun levensonderhoud kunnen voorzien en meedoen aan de samenleving.

Wat hebben we ervoor gedaan? En met welk resultaat?

2 Product Maatschappelijke ondersteuning

Wat wil de raad bereiken?

Terug naar navigatie - 2 Product Maatschappelijke ondersteuning - Wat wil de raad bereiken?

In de maatschappelijke ondersteuning zijn “positieve gezondheid” en daarmee preventie leidende principes.

Terug naar navigatie - 2 Product Maatschappelijke ondersteuning - Wat wil de raad bereiken? - In de maatschappelijke ondersteuning zijn “positieve gezondheid” en daarmee preventie leidende principes.

We blijven inzetten op de verschuiving van curatieve naar preventieve maatschappelijke ondersteuning voor onze kwetsbare doelgroepen. Daarnaast blijven  we de focus behouden op kwaliteit van bestaande algemene en maatwerkvoorzieningen. 

We laten inwoners zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun welzijn en gezondheid.  De gemeente hanteert een preventieve aanpak en stimuleert de zelf- en ‘samenredzaamheid’ van onze inwoners en de ontwikkeling van hulpnetwerken, fungeert als facilitator en denkt mee. Als het niet anders kan, biedt de gemeente een vangnet. 

 

Wat hebben we ervoor gedaan? En met welk resultaat?

3 Product Jeugd

Wat wil de raad bereiken?

Terug naar navigatie - 3 Product Jeugd - Wat wil de raad bereiken?

In het kader van de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd streeft de gemeente naar een verbetering van de jeugdhulpverlening en een financieel beheersbaar jeugdstelsel.

Terug naar navigatie - 3 Product Jeugd - Wat wil de raad bereiken? - In het kader van de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd streeft de gemeente naar een verbetering van de jeugdhulpverlening en een financieel beheersbaar jeugdstelsel.

Binnen het domein Jeugd hebben we te maken met een dynamisch speelveld. Naast dat ons takenpakket is veranderd, onder andere door complexere problematiek, zijn wij ook vaak afhankelijk van landelijke en/of regionale ontwikkelingen. Om als gemeente goed aan te kunnen sluiten bij de Hervormingsagenda Jeugd is het noodzakelijk dat wij met een andere bril naar jeugdhulpverlening gaan kijken. Op dit moment ontvangt 1 op de 6 jeugdigen een vorm van jeugdzorg. Wanneer we een beweging willen maken waarin we meer gaan normaliseren zullen we moeten uitdragen dat niet iedere hulpvraag beantwoord moet worden met zorg. Dit draagt bij aan het financieel beheersbaar houden van het jeugdstelsel.  Daarnaast kan een verschuiving van curatieve naar preventieve jeugdzorg hierbij ondersteunen. Dit kunnen we echter niet alleen. Onze ketenpartners in het voorliggende veld spelen een cruciale rol bij het vroegtijdig signaleren van vragen en het bieden van passende ondersteuning. Daarom prioriteren we het versterken van onze relatie en samenwerking met deze partners. Daarnaast geeft het opgestelde meerjarenbeleidsplan van Samen voor Jeugd mede richting aan de verdere transformatie van het jeugddomein. 

Wat hebben we ervoor gedaan? En met welk resultaat?

4 Product Onderwijs

Wat wil de raad bereiken?

Terug naar navigatie - 4 Product Onderwijs - Wat wil de raad bereiken?

(Onderwijs)voorzieningen zo optimaal mogelijk te benutten, rekening houdend met passend onderwijs.

Terug naar navigatie - 4 Product Onderwijs - Wat wil de raad bereiken? - (Onderwijs)voorzieningen zo optimaal mogelijk te benutten, rekening houdend met passend onderwijs.

De gemeente streeft samen met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties naar de beste onderwijsomgeving voor het kind. Hiervoor is een integraal huisvestingsplan (IHP) opgesteld. Dit plan geeft houvast hoe om te gaan met investeringen in gebouwen voor onderwijs en kinderopvang. We houden rekening met inhoudelijke samenwerking, passend onderwijs en leerlingenaantallen. We zorgen voor flexibiliteit om groei, krimp en de ontwikkelingen binnen het onderwijs op te vangen. Ook voldoen we bij nieuwbouwscholen en renovaties aan de normen energieneutraal (ENG & BENG.)

Wat hebben we ervoor gedaan? En met welk resultaat?

Beleidsindicatoren programma Sociaal domein

Beleidsindicatoren programma Sociaal domein

Terug naar navigatie - Beleidsindicatoren programma Sociaal domein - Beleidsindicatoren programma Sociaal domein

Om de vergelijkbaarheid van gemeentes te verbeteren, zijn conform de vernieuwde BBV-richtlijnen een aantal beleidsindicatoren voor dit programma bepaald:

Naam indicator Eenheid Bron Jaar Cranendonck Nederland
Absoluut verzuim % per 1.000 leerplichtigen van 5 - 18 jaar DUO/Ingrado 2024 149,4% 6,7%
Relatief verzuim % per 1.000 leerplichtigen van 5 - 18 jaar DUO/Ingrado 2024 38% 28%
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs van 12 - 21 jaar DUO/Ingrado 2024 2,7% 2,3%
Banen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 - 74 jaar CBS/LISA 2024 773,7

850,2

Jongeren met een delict voor de rechter % 12 t/m 21 jarigen CBS 2023 1% 1%
Kinderen in uitkeringsgezin % kinderen tot 18 jaar CBS 2024 3% 6%
Netto arbeidsparticipatie % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking CBS 2025 72,5% 73,2%
Werkloze jongeren % 16 t/m 22 jarigen CBS 2024 2% 2%
Personen met een bijstandsuitkering Aantal per 10.000 inwoners CBS 2025 147,7 281,2
Lopende re-integratievoorzieningen Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar CBS 2024 206,3 203,1
Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar CBS 2024 12,6% 14,0%
Jongeren met jeugdbescherming % van alle jongeren tot 18 jaar CBS 2024 0,8% 1,0%
Jongeren met jeugdreclassering % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar CBS 2024 Onbekend 0,4%
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Aantal per 10.000 inwoners CBS 2025 560 660
Demografische druk *) % CBS 2025 83,5% 70,7%

 *    De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 15 tot 65 jaar.

Relatie met verbonden partijen programma Sociaal domein

Relatie met verbonden partijen programma Sociaal domein

Terug naar navigatie - Relatie met verbonden partijen programma Sociaal domein - Relatie met verbonden partijen programma Sociaal domein

 In overeenstemming met de vernieuwde BBV-richtlijnen wordt in elk programma beknopte informatie gegeven over de verbonden partijen die hiermee een relatie hebben. Voor dit programma zijn dat de onderstaande verbonden partijen. Meer gedetailleerde informatie over deze partijen is terug te vinden in de paragraaf.

GGD

Doel: De GGD Brabant Zuidoost is een regionaal samenwerkingsverband met de gemeenten Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel de Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre. Doel van deze regeling is de behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de Wet publieke gezondheid.

Financiële informatie: (x €1.000,-)

  2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029
Gemeentelijke bijdrage (*vanaf 2025 inclusief jeugdgezondheidszorg)  398 439 823 876 895 915 915
Jeugdgezondheidzorg 354 349          

Regionaal Bestuur Openbaar Onderwijs de Kempen

Doel: Samen met negen andere gemeenten houdt de gemeente Cranendonck het openbaar basisonderwijs in stand via een gemeenschappelijke regeling. De school bestuurlijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn overgedragen aan de Stichting de Kempen, regionaal bestuur voor openbaar en algemeen basisonderwijs.

Financiële informatie: (x €1.000,-)

  2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029
Gemeentelijke bijdrage - - - - - - -

Werkvoorzieningsschap de Risse

Doel: Werkvoorzieningsschap de Risse zorgt voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening voor de gemeenten Cranendonck, Nederweert en Weert. De Risse richt zich primair op het vinden van aangepast werk voor mensen met een Sw-indicatie. Met de komst van de Participatiewet ontwikkelt de Risse zich naar een mens- ontwikkelbedrijf.

Financiële informatie: (x €1.000,-)

  2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029
Gemeentelijke bijdrage (gelijk aan budget ten behoeve van Wsw in participatie-budget) 1.926 1.993 2.027 1.903 1.822 1.687 1.687
Extra gemeentelijke bijdrage o.b.v. meerjarenraming 2021-2024 de Risse 13 - - - - -  
Incidentele gemeentelijke bijdrage t.b.v. aanvulling Eigen vermogen/weerstandsvermogen 131         -  
Extra bijdrage o.b.v. bijgestelde begroting 2023 - 32   - - -  
Extra gemeentelijke bijdrage o.b.v. primaire begroting Risse   150     84 84  
Incidentele bijdrage o.b.v. septembercirculaire 2024 WSW     15 14 13 12 12
Bijdrage participatiebedrijf/werk.kom     127        

Toelichting belangrijkste afwijkingen Sociaal domein

Werk & Inkomen 4.1 S/I Afwijking lasten Afwijking baten Afwijking reserves Saldo afwijking
Inburgering Voor het verzorgen van de inburgering van statushouders, krijgen wij een uitkering van het Rijk. Een afwijking in de lasten en baten, de niet bestede middelen, "parkeren" we op de balans vanwege terugbetaalverplichtingen. Worden verantwoord op de balans. Het verschil wordt met name veroorzaakt door de correctie op de reiskosten, aangezien deze kosten niet langer vanuit dit budget mogen worden betaald. I 60 V -102 N -42 N
Leefgeld Oekraïne De inkomsten en uitgaven worden meegenomen in de sisa-verantwoording; deze kosten worden vergoed door het Rijk. I -80 N 78 V -2 N
Gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagenaffaire (Kota) krijgen uitgebreide ondersteuning en financiële compensatie. Verrekening vindt plaats via de balans. In 2025 hebben we een bedrag van € 49K ontvangen ter compensatie van de uitgaven over 2024. Hierdoor ontstaat in 2025 een voordeel. I -86 N 136 V 50 V
BUIG: Uit het BUIG budget worden zowel uitkeringen als Loonkostensubsidie (LKS) bekostigd. In 2025 hebben wij fors ingezet op het instrument LKS. LKS is een financiële vergoeding aan de werkgever als medewerkers minder productief kunnen zijn dan gemiddeld, waardoor mensen eerder deelnemen aan de arbeidsmarkt en het beroep dat op bijstandsuitkeringen wordt gedaan afneemt. De inzet op LKS blijkt effectief, hetgeen heeft geleid tot hogere uitgaven dan begroot vanuit de BUIG. De hogere realisatie van het aantal LKS'ers in 2025 zorgt ook voor een evenredig hogere Rijksbijdrage hiervoor in 2026. I -35 N 114 V 79 V
Bijstand zelfstandigen Voor 2025 is het beroep op de BBZ-voorziening achtergebleven bij de verwachting. De in behandeling genomen aanvragen hebben niet geleid tot financiële verplichtingen, waardoor het beschikbare budget niet is benut. I 32 V -54 N -22 N
Minimabeleid Lagere kosten van 179K. Na vaststelling van het minimabeleid is eind 2025 het uitvoeringsprogramma vastgesteld dat tot doel heeft het bereik van minimaregelingen en bijzondere bijstand te vergroten. De uitvoering van dit programma is eind 2025 van start gegaan, waardoor de verwachte effecten ook financieel nog niet volledig zijn gerealiseerd konden worden. Hierdoor is zijn er minder kosten gemaakt dan begroot. De bijzondere bijstand heeft het karakter van een openeindregeling, waardoor de daadwerkelijke kosten vooraf moeilijk te ramen zijn. I 177 V 17 V 194 V
Participatiebudget Lagere kosten op het participatiebudget van totaal 114K. Dit ontstond door lagere begeleidingskosten LKS 47K, bij werk.kom 48K en overig 19K. Er zijn minder kosten voor begeleiding LKS omdat er in 2025 minder begeleiding nodig was voor de doelgroep. Daarnaast ontstond er een verschil omdat er rekening is gehouden met uitvoeringskosten P-wet in balans 25K wat niet nodig blijkt. I 120 V -7 N 113 V
GRSA2; aandeel W&I De toerekening aan W&I is lager dan in de begroting is opgenomen. Dat levert een voordeel op bij programma 4 en een nadeel bij overhead. I 279 V 279 V
Overige geringe afwijkingen I -8 N 14 V 6 V
Totaal 459 V 196 V 0 655 V
Maatschappelijke ondersteuning 4.2 S/I Afwijking lasten Afwijking baten Afwijking reserves Saldo afwijking
P-budget Voor een toelichting verwijzen wij naar het P-budget (paragraaf bedrijfsvoering) I -213 N 60 V -153 N
SPUK GALA (Brede SPUK) Sinds 2023 ontvangen we middelen voor SPUK GALA (Brede SPUK) die verdeeld zijn in 15 programma's (sport P3 en maatschappelijke ondersteuning P4). Niet alle middelen voor SPUK GALA zijn besteed in 2025. De regeling geeft aan dat in 2025 maximaal 10% van het totaalbedrag meegenomen mag worden naar 2026. De niet bestede middelen "parkeren" we op de balans vanwege terugbetaalverplichtingen. In 2025 is € 60K geraamd voor salarissen waardoor het lijkt alsof die niet zijn uitgegeven, maar deze zijn meegenomen in de realisatie van de totale bestedingen van SPUK GALA. I 131 V -131 N 0
Woningaanpassingen De werkelijke kosten vertonen elk jaar een grillig patroon en daarmee is het lastig dit budget goed in te schatten. 1 woningaanpassing kan een grote impact op het budget hebben. I 31 V 31 V
Begeleiding (inclusief vervoer en exclusief PGB) Op begeleiding in de vorm van zorg in nature is er een tekort ten opzichte van begroot. Op het product begeleiding in de vorm van PGB is er een positief saldo. Als we naar begeleiding (zorg in natura en PGB) samen kijken komt begroot overeen met realisatie. I -71 N -71 N
Hulp bij huishouden Het budget voor Hulp bij het huishouden laten we vanwege een aanhoudende aanzuigende werking jaarlijks meestijgen. Deze ontwikkeling wordt veroorzaakt door de vergrijzing, het langer zelfstandig thuis blijven wonen en de minimale eigen bijdrage. Door wachtlijsten bij het Sociaal Team en bij de zorgaanbieders is de inzet in de praktijk echter lager geweest dan verwacht. I 167 V 17 V 184 V
Subsidies en bijdragen Als gevolg van beperkte uitvoeringscapaciteit heeft op deze thema's minimale inzet plaats gevonden. I 79 V 79 V
GGD Het voordeel ontstaat omdat het voordelige resultaat van de GGD over 2024 ten gunste van het resultaat 2025 komt. I 36 V 36 V
Overige geringe afwijkingen (o.a. lagere BIZOB bijdrage 20k, inloop GGZ 20k, mantelzorg 20k, hulpmiddelen 13k, huiskamerproject 10k, werkbudget gemeenschapsinitiatieven 25k) I 159 V -1 N 158 V
Totaal 319 V -55 N 0 264 V
Jeugd 4.3 S/I Afwijking lasten Afwijking baten Afwijking reserves Saldo afwijking
P-budget Voor een toelichting verwijzen wij naar het P-budget (paragraaf bedrijfsvoering) I 61 V 61 V
Verstrekte jeugdhulp (inclusief PGB) Er is een afvlakking van inzet van jeugdhulp te zien ten opzichte van voorgaande jaren. Dit komt o.a. door scherpere sturing op passende inzet. I 215 V 215 V
Subsidies en bijdragen Doordat inzet van het gereserveerde bedrag voor risicodekking niet noodzakelijk was, is een voordeel ontstaan. I 53 V 53 V
Overige geringe afwijkingen I 25 V 25 V
0
Totaal 354 V 0 0 354 V
Onderwijs 4.4 S/I Afwijking lasten Afwijking baten Afwijking reserves Saldo afwijking
P-budget Voor een toelichting verwijzen wij naar het P-budget (paragraaf bedrijfsvoering) I 26 V 26 V
Onderwijsachterstandenbeleid De toekenning van de middelen was hoger dan geraamd. Omdat het om een doeluitkering met een terugbetalingsverplichting gaat, reserveren wij het niet bestede deel van deze middelen. I 165 V -165 N 0
Overige geringe afwijkingen (o.a. lagere kosten leerlingenvervoer (8k) en hogere bijdrage in kosten leerlingenvervoer (14k) I 19 V 9 V -9 N 19 V
210 V -156 N -9 N 45 V
Totaal structureel S 0 0 0 0
Totaal incidenteel I 1342 -15 -9 1317
Totaal programma 1342 V -15 N -9 N 1317 V

Overzicht baten en lasten programma Sociaal domein

Overzicht baten en lasten programma 4

Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten programma Sociaal domein - Overzicht baten en lasten programma 4
Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2024 Begroting primitief 2025 Begrotingswijzigingen 2025 Begroting 2025 na wijzigingen Realisatie 2025 Afwijking 2025
Lasten
4.1 Werk en inkomen 10.376 10.148 406 10.628 10.169 -459
4.2 Maatschappelijke ondersteuning 8.032 8.458 145 8.695 8.376 -319
4.3 Jeugd 7.688 7.984 650 8.569 8.215 -354
4.4 Onderwijs 2.344 2.170 394 2.534 2.324 -210
Totaal Lasten 28.441 28.761 1.595 30.426 29.084 -1.342
Baten
4.1 Werk en inkomen 4.688 4.498 244 4.951 5.147 196
4.2 Maatschappelijke ondersteuning 299 100 260 360 305 -55
4.4 Onderwijs 385 9 467 488 332 -156
Totaal Baten 5.372 4.607 972 5.799 5.784 -15
Gerealiseerd saldo van baten en lasten -23.069 -24.154 -624 -24.627 -23.300 1.327
Stortingen in reserves
4.9 Mutaties reserves programma 4 300 0 732 732 732 0
Onttrekkingen uit reserves
4.9 Mutaties reserves programma 4 522 211 -28 108 98 -9
Mutaties reserves 222 211 -760 -624 -634 -9